Istaknute Ličnosti


Osnivači kolonije „La Montenegrina“, provincija Ćako-Argentina

Mitar-MilovicPetar Milović Petar-KapitanicPetar Kapitanić Petar-MilovicMitar MIlović
Lazar-KosanovicMitar Mićunović Marko-KapitanicMarko Kapitanić Mitar-MicunovicLazar Kosanović
Danijel-SvorcanDanijel Švorcan

Sedam pionira (kako ih je Katalina Milović nazvala u svojoj knjizi „La Montenegrina“) crnogorskih kolonija u Latinskoj Americi. Petar Milović, sa osamnaest godina dolazi u Buenos Ajres 19. Decembra 1913. godine, odmah nakon svojih drugova sa kojima će kasnije dijeliti sve nedaće i dobre i lijepe uspomene sa putešestvija sve do proincije Ćako u kojoj su i osnovali koloniju „La Montenegrina“. Nakon nekoliko dana od dolaska, pokušavajući da stupi u kontakt sa Crnogorcima koji su prije njega došli u Argentinu, u San Bernardu-dijelu Buenos Ajresa pronalazi Marka i Petra Kapitanić, koji su ga obavijetsili da su se Mitar Milović, Lazar Kosanović, Danijel Švorcan i Mitar Mićunović uputili prema Provinciji Ćako i da su se nastanili u Margariti Belen.

Njih trojica ubrzo počinju raditi na izgradnji pruga u Buenos Ajresu. Radili su najteže poslove ne bi li uspjeli da zarade dovolno i upute se prema Ćaku. Radili su sve poljoprivredne poslove, kopali kanale , brali voće i usput učili španski jezik.

Jednog dana primili su pismo od Mitra Milovića koji ih poziva u Provinciju Ćako. Nakon određenog vremena kreću ka Ćaku, đe ubrzio stižu i ostaju do kraja svojih života. 1917 godine krčeći šume i pripremajući nepregledan teren za izgradnju prvih kuća stvaraju koloniju „La Montenegrina“ u kojoj izgrađuju kulturni centar „Durmitor“ a kasnije i školu. „La Montenegrina danas predstavlja srce crnogorske dijaspore u Latinskoj Americi.

Crnogorci_u_La_Montenegrini_početkom_dvadesetog_vijeka

Ubrzo, nakon osnivanja kolonije u provinciju Ćako stiže sve više i više Crnogoraca koji su pristizali u luku Buenos Aires a na osnovu informacija da tamo na sjeveru ima najviše naših i da su već oformili svoju koloniju. Takođe i iz drugih djelova Argentine, Crnogorci koji su već bili naselili određeni dio provincija išli si ka Ćaku. Danas Crnogorsko iseljeništvo u Provinciji Ćako predstavlja najveću brojku potomaka iseljenika u Latinskoj Americi. Takođe, u ovoj provinciji su pored General Madarijage, najviše sačuvani crnogorski običaji i tradicija.

Milos-Vukasovic

Miloš Vukasović – Miguel Vucassovich rođen 1842. godine u Dražinom Vrtu- Boka Kotorska, tadašnje Austrijsko carstvo. Osnovnu školu je završio u svom rodnom mjestu, a pomorsku u Prčnju i Trstu.

Pomorac, brodovlasnik i konstruktor brodova koji je emigrirao u Argentinu. Višu trgovačku školu završio je u Padovi đe se upoznao sa modernim slikarstvom za koje je imao dosta talenta, kao i sa tehničkim crtanjem što je bio osnov za njegovu kasniju karijeru konstruktora brodova i pomorskog arhitekte. Popout svojih predaka i Vukasović je počeo karijeru pomorca na bokeljskim jedrenjacima đe je vrlo rano, sa nepunih dvadeset godina postao kapetan.

Oko 1865- godine odlazi u Argentinu. U vrijeme njegovog dolaska mornarica Argentine je tek bila u začetku. On je 1870. godine u Buenos Ajresu osnovao parabrodarsko društvo „ La Platense“ koje je dugi niz godina bilo najjače parabrodarsko društvo unutrašnje plovidbe u Južnoj Americi.

Na vrhuncu moći , društvo je raspolagalo sa ukupno 118 brodova. Zbog jake konkurencije brodovi ovog društva su prodati 1894. Godine. Takođe, Vukasović je bio suvlasnik velike pomorske kompanije „ Vucassovic y Oneto“ u čijem je vlasništvu bilo oko 120 raznih velićina i namjena. Nakon njegove smrti kompanijom su nastavili da rukovode potomci i ugašena je 1937. godine podjelom imovine kada je preuzeo njegov poslovni partner Heronimo Oneto.

Nakon propasti kompanije koju je osnovao, Vukasović se u potpunosti okreće naučnom radu i od tada pa do smrti se bavi konstruisanjem novih teretnih i putničkih brodova za argentinsku trgovačku mornaricu, ali i nekih ratnih brodova. Njegove konstrukcije i nacrti brodova uvrstile su ga u red najcjenjenijih i najboljih pomorskih arhitekata toga vremena. Među brodovima koje je konstruisao ističu se putnički brodovi „Minerva“ i „Apolo“, zatim „Eolo“ i „Venus“ namjenski građeni yza međunarodnu liniju od Buenos Ajresa do Montevidea, teretni brodovi „Demostens“ i „Pitagoras“ kao i mnogi drugi.

Nikada nije zaboravljao svoj rodni kraj, kod njega su uvijek nalazili posao emigranti iz Crne Gore, dalmacije i Hercegovine koji su se masovno doseljavali u Južnu Ameriku. Zbog takvog njegovog požrtvovanog angažmana izabran je za počasnog konzula Crne Gore i Rusije u Argentini. Prilikom posjete Crboj Gori 1906. godine knjaz Nikola mu je bio ponudio mjesto ministra spoljnih poslova, ali je on to odbio obrazlažući da mu je porodica i svi započeti poslovi u Argentini. Intezivno je radio na povećanju trgovinske razmjene između Argentine i Rusije, zbog čega je od ruskog cara odlikovan ordenom Sv.Stanislava.

Od presudnog značaja bilo je i njegovo učešće u osnivanju prve pravoslavne crkve u Latinskoj Americi. Molba koja je poslata 1887. godine Aleksandru III ruskom caru za slanje jednog pravoslavnog sveštenika, bila je potpisana pored ostalih crnogorskih iseljenika Jovana Vukasovića, Nikole Crnogorčevića, Aleksandra Vidovića, Đorđe i Nikole Bakmaz, Špira Radulovića, Mila Zlokovića i Špira Jakšića i od strane Miloša Vukasovića. Car Aleksandar III je potpisao ukaz kojim je udario temelje pravoslavne crkve Svete Trojice koja je osveštana 1901. godine uz prisustvo tadašnjeg predsjednika Argentine.

Krajem 1908. godine iznenada je preminuo od srčanog udara. Vijest o njegovoj smrti su objavile mnoge novine i svjetske agencije. Vodeći argentinski list „La Nacion“ ga je u jednom tekstu opisao kao „preporoditelja trgovine u Argentini“. Tadašnji ministar trgovine Argentine govoreći nad njegovim odrom je rekao „Miloš je jedini evropljanin koji je u ovom vremenu silno zadužio Argentinu“. Sahranjen je na groblju „Rekoleta“ u Buenos Ajresu.

Petar-Pedro-Zambelic

Petar Pedro Zambelić – ili kako su ga kasnije u Čileu zvali Pedro Samblich rođen je 1849. godine u selu Zambelići na poluostrvu Luštica u Boki. Nošen dugotrajnom porodičnom tradicijom i on se, završivši 4 razreda osnovne škole, odlučio za zvanje pomorca, tako da se već u nepunoj 12-godini života otisnuo na more, ukrcavši se kao mali od palube na jedan od lošinjskih jedrenjaka.

Mladi Petar odmah pokazuje izvanredan intelekt i talenat za nauku, što odmah zapaža kapetan jedrenjaka koji dječaku iz Boke omogućava pristup komandnom mostu i obuci iz pomorstva i navigacije. Fasciniran umijećem starog kapetana da brod sigurno vodi kroz noć i maglu kroz navigacijski opasna područja u jadranskim i grčkim arhipelazima, mladi Zambelić prosto guta sva znanja iz astronomije, navigacije, metereologije, kartografije i geografije. Uz sve to mladi bokeški pomorac dao se na učenje pomorskog prava i stranih jezika, pa je sa vremenom samouki Zambelić, naučio čak 8 stranih jezika (engleski, španski, holandski, italijanski, grčki, turski, arapski i njemački), a služio se i ruskim i francuskim.

Ne napunivši ni 22 godine života, krenuo je u statusu kapetana duge plovdibe, u Južnu Ameriku. Pristao je u glavnom gradu Argentine Buenos Ajresu ploveći na jednom grčkom jedrenjaku i tamo se iskrcao. Iako je Argentina koja je tada intenzivno razvijala svoje pomorstvo i ekonomiju, tada nudila brojne mogućnosti imigrantima, nemirni duh Zambelića je odveo u susjedni Čile. Svoje ogromno pomorsko znanje Zambelić je upotrijebio ploveći izuzetno komplikovanim i za navigaciju teškim akvatorijem Magelanovog prolaza đe narednih godina obavlja brojna naučna istraživanja i kartografiše gotovo svaki kutak tjesnaca. Smjelo ulazeći u potpuno neistražena područja, zalive, prolaze i tjesnace među brojnim ostrvima u negostoljubivoj klimi Magelanovog tjesnaca, mladi bokeljski pomorac kartira mnoge nove plovne puteve i stiče ugled jednog od najboljih poznavalaca ovog zabačenog, ali ekonomski vrlo značajnog područja. Plovio je kroz Magellanov prolaz u kojem su mnogi pomorci ostavili svoje živote, lovio je tuljane i trgovao je s domorodačkim stanovištvom, a stvaranje prijateljskih veza s poludivljim domorocima bilo je tada prilično opasan poduhvat. Korak po korak, Zambelić je izgradio čvrsto prijateljstvo sa neprovjerljivim urođenicima koji su mu potom, pomagali u istraživanjima. Zahvaljujući domorocima, otkrio je nalazišta zlatnog praha koja će nešto kasnije postati glavni razlog naseljavanja tih krajeva bijelim doseljenicima.

Zahvaljujući svom dobrom poznavanju ovog akvatorijuma Zambelić postaje pilot – vodič mnogih brodova kroz opasne vode Magelanovog tjesnaca, a 1875 bokeljski pomorac ženi se Marijom Virginijom Klerk, kćerkom francuskog dosljenika, uglednog trgovca i svog poslovnog partnera.
Capitanazo Pedro, odnosno kapetan Pedro kako su ga popularno zvali u Južnoj Americi nastavlja sa neumornim istraživanjima, a 1880 kupuje sopstveni brod kome daje ime “Royo” (Grom). Za razliku od tuđih brodova koje uvijek vodi ispitanim putevima, Zambelić sa svojim brodom u pravilu plovi neispitanim kanalima. Čak i kada bi se našao u slijepim rukavcima ili u vodama neprohodnim za brodove, radovao se jer je u pomorske karte mogao upisati tačne podatke o područjima u koja ne treba uplovljavati. Uz plovne puteve tražio je i nova lovišta tuljana. Najznačajnije otkriće bokeljskog kapetana je potpuno nov plovni put, od ulaza u Magelanov prolaz i kanal Falos, u čitavoj dužini do tjesnaca Trinidad. Istraživao je i najrazvedenije kanale (Baglenero, Beagle, Cocburn, Gonsales), zalive (Almrantesgo, Otvey, Skayring), rijeku Rio Grande, ostrva Guayatecas, prolaze oko ostrva (Doson, Navarion, Ostea) i još na stotine manjih kanala i rukavaca. Zambelić nije istraživao samo more, već je istovremeno na kopnu tragao za raznim vrstama rude, prvenstveno zlata, kao i lovišta krznašica- nutrija. Bio je i strastven lovac, svoja otkrića nije čuvao samo za sebe već je podatke do kojih bi došao stavljao na raspolaganje čileanskoj vladi.

Izvanredna sposobnost koju je pritom pokazao i impresivni rezultati njegovog istraživačkog rada, Zambelića uskoro dovode na položaj glavnog pomorskog stručnjaka čileanske mornarice i člana visoke državne komisije za organizaciju plovidbe i obilježavanje plovnih puteva kroz Magelanov moreuz i okolne rukavce, uključujući izgradnju pristaništa, lučkih objekata, svjetionika i signalizacija u cijelom području Punta Arenasa i Ognjene zemlje.
Cijelo to vrijeme Zambelić ne prestaje raditi kao pilot, sprovodeći brojne domaće i strane brodove kroz ove opasne vode.

“Tako je u dnevniku italijanskog krstaša “Caracciollo” zapisano da je ovaj brod prošao kroz, zvanično još neistražena područja Južne Amerike, zahvaljujući uspješnom vođenju kapetana Pedra Samblicha. U dnevnicima engleskih krstarica “Nassau”, a zatim “Sylvia”, stoji da su, kao eksperta u istraživačkim misijama, angažovali kapetana Pedra. Obije misije su bile na jugu Južne Amerike, oko rta Horn i Patagonije sa zadatkom ispravljanja engleskih pomorsko – geografskih karata iz 1828 godine, uglavnom sa onim što je otkrio kapetan Pedro. Osim dobre novčane nagrade, tom prilikom je i odlikovan od engleskog Admiraliteta. U drugim prilikama dobio je visoka priznanja još i od francuskog i italijanskog Admiraliteta.”
Čleanska Vlada 1890 godine kapetanu Zambeliću na raspolaganje stavlja izviđački brod “Condor” svoje Ratne mornarice sa zadatkom da detaljno ispita sve zalive, moreuze i prolaze koje je prethodno otkrio bokeljski pomorac. O misiji broda “Condor”, Glavni pomorski sektor čileanske Ratne mornarice u Valparaisu i izdao je 31.maja 1890. godine službeni dekret u kojem su određeni zadaci i data široka ovlašćenja Zambeliću kao službenom vodiču ekspedicije.
“Opunomoćuje se guverner provincije Magalanes da ugovori službu g. Pedra Samblicha, da kao službeni vodič i ekspert za kanale Patagonije i Ognjene zemlje sprovodi nacionalnu izvidnicu “Condor” u ekspedicijama otkrivanja nepoznatih krajeva, kanala, baza i ribarskih postaja za lov tuljana. Glavna baza u Punta Arenasu isplatiće g. Samblichu za njegov rad mjesečnu platu od 200 čileanskih zlatnih pesosa, piše pored ostaloga u tom dokumentu.

Nesvakidašnji morski pustolov iz Boke na tom i kasnijim zadacima pokazao se kao jedan od najvećih istraživača Južne Amerike zbog čega je postao nezaobilazan u svim hronikama tog vremena. Profesor Aguire Humeres u knjizi “Osvrt na povijest Magelanske teritorije” Zambeliću je dao značajno mjesto, a isto takav tretman bokeljski kapetan zauzima i u knjizi “Kolonija Magellan” čileanskog istoričara Robustona.

Poput svog prijatelja Džošue Slokama koji je 1909 isplovio na jedno putovanje do Južne Amerike sa kojeg se, međutim nikada nije vratio, i kapetan Zambelić stradao je na moru kojeg je toliko volio.

Strastveni lovac, Zambelić se u novembru 1903 u svojstvu pilota ukrcao na jahtu “Kettie L. M” da bi sa lovcem i trgovcem, izvjesnim Bertrandom, otplovio do mjesta Ushuay na jugu Ognjene zemlje u lov na tuljane. Tu su se Bertrand i Zambelić ukrcali na jednu manju jedrilicu i krenuli dalje ka jugu do lovišta. Iznenadni jaki udarac vjetra međutim, ubrzo je prevrnuo jedrilicu, a Petar Zambelić je pritom pao u more i utopio se. Uspomenu na ovog izuzetno nadarenog i hrabrog čovjeka koji je mnogo učinio za pomorstvo Čilea, danas njeguju svi tamošnji pomorski muzeji i institucije, a ime Petra Zambelića nosi i jedna od glavnih ulica u glavnom gradu čileanske pokrajine Magelanes – Punta Arenasu. Pored onoga što se o njemu čuva u Pomorskom muzeju u Kotoru, na Zambelića u njegovom zavičaju – Boki, danas podsjeća samo skromna spomen-ploča na njegovoj rodnoj kući u luštičkom selu Zambelići.

Andrija-Andres-Selic

Andrija Andres Selić – sin Božidara Selića iz Rovaca, koji se doselio u Boliviju početkom dvadesetog vijeka, rođen je 1927. godine u La Pazu, glavnom gradu Bolivije. Bio je bolivijski vojni pukovnik i diplomata. Selić je 1967 godine kao pukovnik bolivijske vojske učestvovao u hapšenju Ernesta Če Gevare, argentinskog revolucionara, kojeg je i nakon hapšenja ispitivao u lokalnoj školi. Na jednoj od fotografija na koje je ubijeni Če Gevara i nekoliko vojnika oko njega, stoji i pukovnik Selić koji pokazuje na zadobijene rane Gevare.

Emilio-Ognjenovic

Emilio Ognjenović je rođen 25. Januara 1923. Godine u mjestu Olavarija koje se nalazi u provinciji Buenos Aires. Bio je najstariji od petoro djece Simona Ognjenovića i Rose Gregov Vulešević. Simon je iz Crne Gore u Argentinu emigrirao 1920. Godine, i porijeklom je iz Banjana. Otac njegove majke Marije Petrović bio je Vojvoda Đuro Petrović Njegoš. Ubrzo po dolasku Simon se ženi Rosom, čiji je otac porijeklom iz Hercegovine a majka iz Zadra. Po rođenju Emilio je kršten u ruskoj pravoslavnoj crkvi Svete Trojice u Buenos Ajresu. Nakon poslednjeg porođaja Rosa se teško razboljela. Zbog velike tuge za suprugom, za čije spasenje nije bilo nade, Simon umire od posledica srčanog udara svega nekoliko sati prije Rose. Brigu o djeci preuzima Rosina majka. U godinama koje su uslijedile Emilio je stekao vaspitanje u skladu sa katoličkom tradicijom, i upravo taj period je najviše uticao na njegovu kasniju odluku da se posveti svešteničkom poziv.Postao je sveštenik 17. Decembra 1949. Godine, zaredio ga je tadašnji biskup Mercedesa Anunsijado Serafini. Imenovan je od strane pape Jovana Pavla II, 1. Oktobra 1979. Godine za pomoćnog biskupa u Baija Blanci i titularnog biskupa Milibarke, a rukopoložen 18. Novembra iste godine od strane nadbiskupa Baija Blanke Horhea Majera. U junu 1982. godine Ognjenović je izabran za biskupa Mercedesa. Imao je jako dobre odnose sa papom Jovanom Pavlom II što je uticalo da biskupija Mercede 1997. Godine bude uzdignuta u rang nadbiskupije, a on postane nadbiskup Mercedesko-luhanske nadbiskupije. Zbog starosti se povlači 7. Marta 2000 godine. Živio je neko vrijeme u Buenos Ajresu a potom u domu za penzionere sveštenike. Umro je 29. Januara 2011. Godine u 88 godini života.

Takođe, Ognjenović je bio pripadnik veoma konzervativne struje unutar katoličke crkve u Argentini, bio je poznat po svom zalaganju protiv abortusa i razvoda. On je 1987. godine predvodio povorku tokom koje je nošena Gospa iz Luhana na centralnom trgu ispred zgrade vlade u Buenos Ajresu.

Eduardo-Vuletic

Eduardo Vuletić – roden je 29. septembra 1909. u mjestu Dolores, provincija Buenos Aires. Eduardo je sin Dušana Vuletića, crnogorskog iseljenika iz braka sa Urugvajkom Huanom Paredes Valah. Imao je svega pet godina ka da ga je zadesila očeva smrt, nakon koje se sa majkom seli u Buenos Ajres.

Završio je prestižne škole u Ameghinu đe je i diplomirao farmakologiju. Veoma rano počeo je da se bavi i radijskim novinarstvom, đe postiže značajne uspjehe. Početkom pedesetih godina, kao poznati sindikalni aktivista biva izabran za generalnog sekretara federalnog sindikata farmaceuta. Tih godina dolazi u kontakt sa porodicom Peron, sa kojom ubrzo postaje veoma prisan. Nakon smrti Eve Peron, sa kojom je bio blizak prijatelj, 28. oktobra 1951. Imenovan je na funkciju generalnog sekretara svih radničkih unija Argentine, koju pokriva sve do oktobra 1955. godine.

U isto vrijeme je postao i predsjednik izvršnog odbora peronističkog pokreta i predsjednik fondacije ”Eva Peron”, fondacije koja je bila nastavljač djela Eve Peron po čijim je humanitarnim akcijama peronizam postao prepozantljiv. Godine 1955. izbija revolucija, kojom dolazi kraj peronističke epohe. Huan Peron odlazi u egzil u Španiju, a Eduardo koji mu je bio odan do samog kraja, odbija saradnju sa pučistima. Smještaju ga u zatvor, đe je u veoma teškim uslovima, bez ikakve presude ili optužbe, proveo 30 mjeseci. Napokon biva pušten, samo zahvaljujući dogovoru Huana Perona i dr Artura Frondizija, po kom Peron iz egzila pruža podršku Frondiziju kao predsjedničkom kandidatu. Izmučen zatvorom i svakakvim malteretiranjima, Eduardo se zauvijek povlači iz političkog života, što je bilo suprotno od očekivanja njegovih političkih istomišljenika. Umire u Buenos Airesu 1983. godine, od posljedica parkinsonove bolesti. Porodica Eduarda Vuletića danas živi u Buenos Airesu.

Izvor: Gordan Stojović

Jovan-Geronimo-Gojkovic

Jovan Geronimo Gojković – Sa nekog od brodova u Boki Kotorskoj, ili Dubrovniku, otisnuo se Gojković u svijet, i neđe oko 1798. godine, sa još nekoliko Crnogoraca, kao i Rusa i Austrijanaca, nasukao se na područje između mjesta Kaba Roha i Majageza, na obalama Portorika.
Nakon dolaska u Portoriko počeo je da se bavi trgovinom. Posao mu je dobro išao i ubrzo je u novoj zemlji postao imućan čovjek. Vremenom je uspio da napravi nekoliko haciendi: “Sabanetas” , “La Dolores” i “Boquilla”, u okolini gradića Anjasko.

Jovanova Dolores: Nekoliko godina kasnije Gojković se oženio se sa Dolores Cebollero, koja je bila porijeklom iz Aragona u Španiji, inače sestrom španskog kapetana José Antonio Cebollera, koji je vojnim zaslugama zadobio grofovsku titulu.

Dolores i Geronimo imali su devetoro djece: Felipe Goicovich Cebollero, Pedro Gerónimo Goicovich Cebollero, Justo de el Pilar Goicovich Cebollero , José Goicovich Cebollero, Ramón Goicovich Cebollero, Jorge Goicovich Cebollero, Enrique Goicovich Cebollero, Horocia Goicovich Cebollero i Dolores Goicovich Cebollero.

U međuvremenu, kao što je to često bivalo, prezime Gojković je hispanizovano, radi lakše evidencije i izgovora, tako da svi potomci Geronima – odnosno Jovana Gojkovića – postaju Goyco. Od njegovog iskrcavanja daleke 1789. godine, na drugi kraj svijeta, na obale Portorika, Goyko postaju veoma uticajna porodica u društvu, politici i ekonomiji, ove prelijepe karipske zemlje.
Jedan od Geronimovih sinova Pedro Geronimo Goyco Cabellero, rođen 28. juna 1808. godine, postao je jedna od inajznačajnijih ličnosti u istoriji Portorika. O njegovom burnom i plodonosnom životu pisali su mnogi istoričari koji se bave prošlošću Kariba.

Bio je jedan od prvih Portorikanaca koji su se fakultetski obrazovali. Otac ga je kao dijete, sa svega 15 godina poslao u Dominikansku Republiku zbog školovanja. Za njegovo putovanje od Portorika do Dominikane vezana je anegdota, koja sama po sebi dovoljno govori o uticaju i autoritetu njegovog oca Geronima u to vrijeme.

Naime, brod kojim je putovao prema Dominikani bio je zarobljen od strane poznatog pirata Roberta Konfesia (Confesia), koji nakon saznanja da je mlađani Pedro, ustvari sin Geronima Gojkovića ga bezbjedno iskrcava na obale Dominikane, a u znak poštovanja prema njegovom ocu.
Pirat Konfesio nije poznavao lično Pedrovog oca, ali je čuo za njega iz priča o njegovom poštenju i tome kako je nesebično pomagao ljudima u nevolji.

Put Pedra Gojkovića: Nakon završenih studija u Dominikanskoj republici Pedro odlazi u Francusku gdje 1834. godine, na Sorboni, specijalizira hirurgiju i ujedno postaje prvi Portorikanac koji je školovan na ovom prestižnom univerzitetu. Nekoliko godina nakon završetka studija provodi u Španiji, đe za svoje zasluge u liječenju od kraljice dobija prestižno priznanje, „Real Orden de Isabel Catolica“

Skola-Pedro-Goyco-Calle-Loiza-San-Juan

Nakon povratka u rodni Portoriko, Pedro se nesebično trudi da pomogne ljudima, posebno je ostao zapamćen njegov humanizam i požrtvovanje u vrijeme velike epidemija kolere, koja je desetkovala stanovništvo.

U kasnijim godinama Pedro Gojković se sve više okreće politici, i sa zapaženim intelektualcima u Puerto Riku započinje političku borbu za nezavsnost od Španije. Kako su se odnosi sve više zaoštravali i njegovo djelovanje postajalo sve opasnije po kolonijalne vlasti, tadašnji kolonijalni guverner Portorika Hoze Maria Marhezi (Jose Maria Marchesi) naređuje da se 9. jula 1867. godine dr Pedro Goyco, skupa sa grupom najviđenijih intelektualaca, istjera iz zemlje.
Optužen je za političko djelovanje protiv Španije i njene politike prema Portoriku i ostalim kolonijama. U vrijeme egzila Pedro je najviše boravio u Venecueli i San Tomasu.

Izvor: Matica Crnogorska, autor Gordan Stojović.

Mitar-Nakicenovic

Mitar Nakićenović – U Venecueli postoji park prirode pod zaštitm države koji nosi ime još jednog iseljenika porijeklom iz Crne Gore „Zona Protectora Mitar Nakichenovich (Parque Mitar)“ , koji je godinama predano sadio Mitar Nakićenović, iz Kuta kod Zelenike, a danas predstavlja pravi prirodni rezervat.

Raul-Tomasevic

Raul Tomašević – general kubanske vojske, borac pobunjeničke vojske rođen je 30. maja 1929. na Kubi, u gradu Santjago de Kuba. Bio je prvo dijete iz braka Enrike Menendez Medina i Luisa Tomaševića, sina crnogorskog emigranta poznate porodice Tomašević porijeklom iz sela Kruševice u okolini Herceg Novog čiji su se mnogi ćlanovi iselili u Argentinu, Čile. Kao i SAD.

Po završetku osnovne škole Raul je upisao srednju školu a zatim i studije. Već prve godine je izabram za predstavnika učenika. U to vrijeme je bioo član političke stranke ljevice „Mlčadi Kube“. Bio je učesnik mnogih političkih sastanaka i studentskih manifestacija.

Kao član „Mladih Kube“ imao je još u gimnazijalskom periodu nekoliko sukoba sa policijom i dva puta je hapšen zbog učestvovanja u protestima. Osuđen je 23. Septembra 1952. godine na osmogodišnju kaznu u zatvoru „Boniato“. U zatvoru je nastavio kontakte sa nekoliko revolucionara, neki od njih su učestvovali u napadu „Monkada“.

Tomašević 30. Novembra 1956. Godine uspijeva da pobjegne iz zatvora skupa sa Huliom Forsekom i Brauliom Truiminjom, donosi odluku da ostane u zemlji i započinje sa legalnim djelovanjem u gradu Santjago de Kuba. U maju 1957. godine sa ciljem priključenja pobunjeničkoj vojsci pokušao je da se domogne planina gdje je bila glavnina pobunjeničkih snaga, ali bez uspjeha. Zbog toga se ponovo vratio u grad, gdje je pod vođstvom pokreta učestvovao u raznim aktivnostima do kraja te godine.

Period nakon Kubanske Revolucije
Sekcija za borbu protiv bandita (razbojnika), je bila zadužena za „čišćenje“ teritorije od ostataka vojske i policije. Ova postrevolucionarna oružana formacija 3. jula 1962. godine bila je pod komandom Raula Menendeza Tomaševića.

Međunarodne aktivnosti

1966. godine odlazi u Gvineju Bisao, gdje je sa revolucionarima u toj zemlji, sarađivao u reorganizaciji oružanih gerilaca u borbi protiv portugalskog kolonijalizma. U Venecuelu je otišao 8. Maja 1967. godine kako bi podržao gerilce i ostao oko godinu dana. U decembru 1976. godine unaprijeđen je u čin general-majora kubanskih revolucionarnih oružanih snaga.

Izvor: Matica Crogorska, autor Gordan Stojović

Eleodoro-Damjanovic

Eleodoro Damjanović – rođen 10 maja 1843 godine, general i vojni ljekar, potomak jednog od prvih doseljenika Miguela Damjanovića i argentinke Carmen Spiro, bio je heroj Paragvajskog rata, osnivač argentinske vojne medicine, a imao je veliku ulogi u spasavanju stanovnika Buenos Ajresa od velike epidemije žute groznice . Smatra se da su Migelov otac i stric prvi crnogorci koji su se doselili u Argentinu davne 1818 godine. Nakon što je završio pripremne studije u Uruigvaju sa drugim istaknutim ljudima toga vremena, Eleodor se vraća u Buenos Ajres i počinje studije na medicinskom fakultetu Univerziteta Buenos Ajres. Ubrzo, morao je napustiti studije, i to 1859 godine kada se nastavio rat između Argentinske konfederacije i države Buenos Ajres. 15 marta 1870 godine počeo je raditi kao hirurg u vojnoj bolnici u Buenos Ajresu. Vrlo brzo je zavladala žuta groznica od koje je Damjanović mnoge izliječio, zbog čega je i dobitnik zlatne medalje. Konačno je i formalno postao doktor 1872 godine. Bio je organizator zdravstva Argentine kao i zdravstveni inspektor. 19 januara 1897 godine postao je general đe je ostao do 1905 godine, kada je otišao u vojnu penziju. I nakon odlaska u penziju ostao je poslovno aktivan đe je izabran za predsjednika vojnog zdravstva . Objavio je puno stručnih radova vezanih za zdravstvo u vojsci. Bio je oženjen sa Josefom kćerkom španskih emigranata. Umro je 17. Novembra 1925 godine u rodnom gradu. Danas, centralni vojna bolnica u ulici Luis Maria Campos nosi naziv Eleodoro Damjanovic, kao i bolnica Cordoba koja se nalazi u provinciji Buenos Aires.

Carlos-Gonzalez-Jaksic

Carlos González Jakšić – rođen 1 aprila 1928 u Punta Arenasu , Čile. Bio je generalni računovođa, profesor matematike i političar, pripadnik Čileanske Socijalističke partije. Bio je gradonačelnik opštine Magallanes između 1963. i 1969. godine, poslanik između 1969. i 1973. godine, kao i gradonačelnik Punta Arenasa između 1992. i 1996. godine. Studirao je na visokom institutu komore Punta Arenas , đe je dobio zvanje opšteg računovođe, dok je kasnije diplomirao kao porfesor matematike i računovodstva. Između 1950. i 1967. godine, predavao je na Visokom Institutu u Punta Arenasu statistiku. Takođe, bio je i politički aktivan.Svoje prve političke aktivnosti započinje ulaskom u Socijalističku Partiju Čilea 1945. godine, đe je bio generalni sekretar omladine između 1951. i 1953. godine,kao i pokrajinski sekretar između 1958. i 1960. godine. Godine 1963. izabran je za gradonačelnika Magallanasa, a zatim u Villa Alemana i Tres Almos. Odlikovan je „Ordenom zastave sa zlatnom krunom“ od strane Savezne Republike Jugoslavije 20 aprila 1970 godine. Takođe, kao izuzetan sportista istakao se kao uspješan košarkaš i fudbaler. Bio je predsjenik Udruženja boksa i potpredsjednik Sportskog Saveza u Čileu. Bio je oženjen sa Olgom Laušić Balet sa kojom je imao petoro đece. Umro je 29 decembra 2008 godine.

Horhe-Otasevis-Toledo

Horhe Otašević Toledo – sin Krsta Otaševića sa Njeguša, koji je dvadesetih godina dvadestog vijeka prvo doselio u Argentinu a zatim u grad Cochabamba u Boliviji. Jorge je priznati medicinski stručnjak kao i političar, bio je dugogodišnji ministar odbrane Bolivije. Njegov sin Sergio je uspješan advokat kao i vlasnik velike korporacije za osiguranje i finansije „Otasevic Group“ koja se nalazi u La Plati, glavnom gradu provincije Buenos Aires.

Batric-Bozovic

Batrić Božović – .iz Glavaca, Gornja sela kod Berana, rođen je 1. oktobra 1919. godine, od oca Radovana i majke Stanice, iz porodice Merdović. Drugi svjetski rat ga, kao najstarijeg od sinova, zatiče kao vojnika Kraljevske vojske. U toj uniformi bio je sve do trenutka zarobljavanja, 9. maja 1943. godine, od strane Njemaca. Interniran je u Grčku, iste godine.U Crnoj Gori, ostaje njegova žena Milica, rođena Korać, i jednogodišnji sin Miomir. Na drugoj strani, njegov brat Dragić bio je u partizanima, drugi brat Maksim u SKOJ-evcima, dok je najmlađi Lakić poginuo kao osamnaestogodišnjak u partizanskoj vojsci. Lakićevo ime, danas, upisano je na spomeniku palim borcima u Lubnicama, kod Berana.

No, za Batrića, ta ratna i poslijeratna dešavanja predstavljali su tek početak životne putešestvije. Nakon puštanja iz logora, službuje u engleskoj vojsci stacioniranoj u Italiji, do 1948. godine. Slijedi demobilizacija, a onda i vrijeme neizvjesnosti kada biva prebačen u Trani kod Barija. Tada sa grupom svojih zemljaka odlazi u Njemačku a onda i emigrira u Peru.
Stiže u grad Oxapampa, u neposrednoj blizini prašuma centralnog Perua.

Uostalom, u potrazi za poslom, a još ne poznajući španski jezik, uspjeva samo toliko da objasni kako od svih zanatskih poslova poznaje rad sa drvetom. I to je bilo dovoljno da bude upućen u oblast u kojoj je drvna industrija tek trebalo da se razvija. U svakom slučaju, od običnog radnika, nešto vičnijeg i vrijednijeg, svojim radom uspjeva da se nametne.
U to vrijeme, kontakti sa porodicom u Crnoj Gori jenjavaju.
Ili, ukratko, daljina uzima svoj danak.

Nakon nekoliko godina provedenih u novoj zemlji, Batrić odlučuje da u Peruu osnuje porodicu. Ženi se Olgom Balerin, djevojkom iz familije dubrovačkih iseljenika. Nešto kasnije, sa Olgom dobija dva sina, Draga i Borisa.

U međuvremenu, sa samo jednom stolarskom mašinom, osniva svoju pilanu Aserradero Bozovich S.A, okuplja radnike i potpuno se predaje poslu. Za kratko vrijeme uspjeva da stekne glas pouzdanog i preduzimljivog čovjeka sa kojim mnogi žele da posluju. I tako, zapravo, počinje priča o jednom od najbogatijih i najuglednijih ljudi Perua.
Svoje poslovanje širi prema glavnom gradu Limi.

Ipak, ono što je posebno važno za tok cijele priče predstavlja činjenica da je Batrić bio omiljen i kao sugrađanin. Tek, baš zbog njega, opština Oxapampa mijenja zakon prema kojem nijedan stranac ne može biti gradonačelnik. Nakon toga, na prvim sljedećim izborima Batrić postaje prvi čovjek grada i upravnik amazonskih oblasti Perua.
Ili, samo – gazda.

Početkom ‘70-ih godina prošlog vijeka osniva svoju kompaniju Madarera Bozovich S.A.C.
Svoje prvobitno preduzeće, a zahvaljujući stečenom povjerenju među klijentima, pretvara u lidera u drvnoj industriji Perua. Nešto kasnije, njegova kompanija preuzima vodeću ulogu i u izvozu, te postaje moderna organizacija posvećena komercijalizaciji i distribuciji proizvoda od drveta tropskog amazona na tržištu Sjeverne Amerike, Meksika, Evrope i Azije.
U to vrijeme, Batrić odlučuje i da obnovi kontakte sa porodicom u Crnoj Gori.
Ali, to je onaj teži dio cijele priče.
Bar što se tiče emocija, sa svake strane okeana i svijeta.

Ipak, pomirenje sa sudbinom koju je odredilo jedno ratno vrijeme nekako je pronašlo put do ljudi. Otac i sin se susrijeću poslije 35 godina. Porodica Božović se okuplja, najprije u Jugoslaviji, a onda i u Limi, u Peruu.

I to je onaj sretan čas, onaj priželjkivani dio svake priče.
U poslu Batrić krajem 2000. godine širi svoje komercijalne aktivnosti ka Sjevernoj Americi i uz pomoć svojih dugogodišnjih partnera South American Lumber Import (SALI) otvara kancelarije u gradu Evergreen, Alabama. Njegova kompanija, 2002. godine, spaja se sa Consorcio Forestal Amazonica (COFASA) na teritoriji Meksika i formira se BOZOMEX, u gradu Gvadalahara.Danas, firma „Bozovic Maderera“ posluje sa više od 60 godina iskustva i to sa četiri predstavništva: Peru, Meksiko i SAD.

Batrić Božović umire 17. juna 2005. godine na rukama svog najstarijeg sina Miomira.
Peruanske vlasti, u znak poštovanja prema jednom od svojih najzaslužnijih državljana, još za Batrićeva života, jednoj ulici u svom glavnom gradu dali su njegovo ime.
Zato, danas, čak i tamo, na tom drugom kraju svijeta, slabo da postoji neki Peruanac koji ne zna za Batrića Božovića i bar nešto o njegovom životu.

Cezar-Petricevic

Cezar Petričević – porijeklom iz Crne Gore. Firma „Copesa Constructora Petricevic S.A.“ koju vode Cesarovi potomci, sa sjedištem u glavnom gradu Bolivije La Pazu je jedna od najuspješnijih firmi za izgradnju puteva u pomenutoj zemlji. A porodica tj potomci Cezara Petričevića je u 2008 godini bila na spisku od 8 najbogatijih porodica u Boliviji.

julia-velilla

Julia Velilla Lakonić – porijeklom iz Baošića kod Herceg Novog, rođena u Asunsionu glavnom gradu Paragvaja. Kao doktor istorije bila je direktor Paragvajskog Instituta za geopolitičke i međunarodne odnose. Član je savjetodavnog vijeća Američkog udruženja za geopolitičke i međunarodne studije u Montevideu-Urugvaj. Član je paragvajskog instituta za istorijska istraživanja. Član istorijskog instituta u Paragvaju. Akademski je angažovana na raznim institutima i Univerzitetima u Argentini, Boliviji, Peruu, Kolmbiji, Venecueli, Čileu, Ekvadoru i Španiji. Član je instituta za vojne studije u Peruu. Autorka je knjige „ Paragvaj geo politička destinacija“, koja je postala neophodan materijal za naučnike geopolitike u Latinskoj Americi.

U državnoj službi je služila u Paragvaju, kao zamjenik ministra spoljih poslova a zatim kao ambasador Paragvaja u vladama Bolivije, Urugvaja i Perua. Od 2007 do 2012 godine bila je generalni direktor diplomatskih i konzularnih akademija u Ministarstvu spoljnih poslova Paragvaja. Trenutno je ambasador Republike Paragvaj u organizaciji Ujedinjenih Nacija za obrazovanje i kulturu (UNESCO) sa sjedištem u Parizu.

jorge-milton

Horhe Milton Kapetanić – porijeklom iz Banjana, potomak prvih Crnogoraca koji su naselili provinciju Ćako i koji su učestvovali u osnivanju kolonije „La Montenegrina“ u istoimenoj provinciji. Rođen je 28 novembra 1964. godine u Roke Sanz Penji gradu u Provinciji Ćako na sjeveru Argentine. 1991 godine je magistrirao na smjeru ekonomije i političkih nauka a 1996. godine stipendiran od Britanske ambasade u Argentini. Dobitnik je godišnje nagrade ADEBA udruženja argentinskih banaka za rad „Efikasnost socijalne potrošnje“. Bio je i docent na Univerzitetu Buenos Ajres. Godine 2001. izabran je za senatora pokrajine Ćako. Bio je jedan od prvih političara koji je podržavao politiku Nestora Kišnera. Na pokrajinskim izborima 2007. godine biva izabran za Guvernera provincije Ćako. Na izborima 18. Septembra 2011 godine osvojio je opet titulu guvernera sa čak 66% procenata glasova.

U 2013. Godini tokom drugog mandata Kristine Kišner, predsjednice Argentine bio je imenovan za šefa kabineta. 25. februara 2015. godine najavio je njegovu kandidaturu za gradonačelnika glavnog grada Ćaka- Resistencije, čiju dužnost i danas obavlja.

claudia-pavlovich

Klaudija Pavlović – porijeklom iz Pješivaca. Rođena je 17. juna 1969. godine u gradu Magdalena de Kino, u Federalnoj državi Sonora u Meksiku. Diplomirani je pravnik i politikolog. Između 2000. i 2003. godine bila je savjetnik u opštini Hermosillo, dok je od 2006. Do 2009. godine bila poslanik u pokrajini Noreste Hermosillo. Od 2010. do 2012. godine bila je na funkciji predsjednika državnog izvršnog odbora u Sonori. Od septembra 2012. do juna 2015. godine bila je predsjednica skupštine u Meksiku, dok je od 2012. godine do danas Guverner federalne države Sonora-Meksiko.

esteban-klisich

Esteban Klisić – porijeklom iz Limljana-Crmnica. Urugvajski gitarista, kantautor i kompozitor. Autor je raznih instrumentala i aranžmana različitih žanrova. Rođen je 26. Decembra 1955. godine u mjestu Belvedere-Montevideo. Studirao je gitaru sa Amilcar Rodriguez Inda i Abel Carlevaro. Interpretaciju, harmoniju i muzičku kompoziciju sa Renee Marino Rivero i Guido Santorsola. Solfeđo sa Rene Fernandez i Alicia Pietrafesa de Sanguinetti. Komponovanje sa Courin Aharonian, dok je analizu i informaciju muzike dvadesetog vijeka studirao sa Graciela Paraskevaidis. Između 1974. i 1994. godine predaje na privatnim časovima gitare (klasične i moderne). Godine 1987 angažovan je kao univerzitetski profesor a radi predavanja i profesionalne obuke gitarista za poboljšanje desne ruke na gitari na svim nivoima. Sa djelom za gitaru „Ugljenik 14“ bio je jako zapažen na konkursu „30 godina izdavača Barri“ u Buenos Ajresu, dok je 1977. godine dobio nagradu od opštine Montevideo za djelo „Planetarijum“. Od 1999. godine je predavač u muzičkoj školi u sklopu Univerziteta Republike na programima- „Praktična pratnja i improvizacija u instrumentalu popularnih muzičkih jezika“. Od 2011. godine predaje i predmete kao štu su- „Uvod u harmoniju gudačkih instrumenata“ kao i „Uvod u tehnike desne ruke na gitari“ u sklopu programa „Guittara Negra“ u Montevideu.

Komponovao je 43 instrumentala, a mnoge od njih interpretiraju umjetnici iz Argentine, Čilea, Venecuele, Meksika, Španije, Njemačke i Francuske. Njegovo djelo „El Glorioso“ izdat 1985. godine za duvački kvartet, uvršteno je na disku „Kompozitori Urugvaja“ izdat 1988. i 1992. godine. Napisao je nekoliko knjiga stručnog karaktera koje su nezaobilazna literatura u svim srednjim muzičkim školama kao i muzičkim akademijama širom Latinske Amerike.

Esteban-Ariel-Saveljic

Esteban Ariel Saveljić – fudbaler- porijeklom iz Martinića, rođen 20. Maja 1991. godine u gradu Tandil-provincija Buenos Ajres. Zvanično je debitovao 2012. godine za Argentinski klub „Racing“. U januaru 2015 biva pozakmljen klubu „Defensa y Justicia“ prva liga Argentine. Kao potomak crnogorca Đuze Saveljića i kao uspješan fudbaler, početkom 2015. Godine dobija crnogorsko državljanstvo i debituje za Crnogorsku reprezentaciju 8 maja 2015. godine u meču protiv Danske. U januaru 2016. Potpisuje ugovor za špansku Almeriju.